De Proeverij – Zelf kruiden kweken
Het is héél gezond verschillende verse kruiden te gebruiken in gerechten, maar ook prijzig.
Je koopt ze in kleine hoeveelheden, die in verhouding met wat je ervoor krijgt, best duur zijn. Italiaanse kruidenmix uit de supermarkt bijvoorbeeld, levert je slechts een paar takjes tijm, oregano, salie en rozemarijn op. Die zijn al een beetje opgedroogd, niet echt vers meer en je mist vaak net datgene wat je ook nog lekker had gevonden.
Als je zelf kruiden gaat kweken, heb je precies ‘in huis’ wat jij graag toevoegt bij het koken.
Zelf kruiden kweken is dus vele malen goedkoper, makkelijker en scheelt je de rit naar de supermarkt. Je knipt precies de hoeveelheid die je nodig hebt af en de plant groeit vervolgens verder. De meeste kruiden zorgen voor heerlijke geuren in je tuin. Sommige houden zelfs ongedierte en muggen op afstand.
Je hoeft niet met een zaadje te beginnen; je kunt ook meteen een hele plant kopen.
Die zet je buiten in een leuke pot of je plant hem in je tuin. Let nog wel even op met nachtvorst; als je plant nog jong is, kun je hem bij (meerdere nachten) vorst beter nog even naar binnen halen. Het is een beetje uitproberen en soms ook geluk hebben met een lekker sterke plant. Planten in een pot hebben voldoende water nodig, al houden ze ook weer niet van ‘natte voeten’. Het voordeel ervan is dat ze niet kunnen gaan woekeren.
Wil je wel zelf zaaien, sla dan nu (nog) je slag.
Je kunt een aantal kruiden vanaf maart al buiten zaaien: knoflook, stevia / honingplant en bonenkruid. Vanaf april kun je bieslook, citroengras, daslook, dille, komkommerkruid, kruizemunt, salie, selderij, wortelpeterselie en zuring buiten zaaien. Voor de meeste andere geldt dat je ze beter eerst achter glas of binnen ‘voorzaait’ en vanaf mei naar buiten verplaatst.
Er zijn leuke kweekkastjes te koop, maar je redt het ook op een simpelere manier. Bijvoorbeeld met het bakje waar champignons in zitten als je ze koopt. Zorg voor genoeg ruimte tussen de zaadjes, dek af met een (heel) dun laagje grond en geef kleine beetjes water.
Houd in gedachten dat sommige kruiden niet goed bestand zijn tegen de Nederlandse winter. Mijn basilicumplantje staat eigenlijk altijd binnen, in de keuken. Rozemarijn, tijm en bonenkruid zijn echter wel heel stevig. Bieslook, daslook en knoflook komen gewoon terug in het voorjaar. Ook lavendel weerstaat de kou prima.
Kruiden oogsten gaat het allerbeste op een droge dag, in het voorjaar of in de nazomer.
Dan hebben de blaadjes en naaldjes meer smaak. Rond het middaguur bevatten ze de meeste olie; belangrijk als het je om het aroma gaat (zoals bij rozemarijn). Wil je bloemen oogsten (zoals bij lavendel), doe dat dan ’s ochtends. De dauw is er dan vanaf, maar ze zijn nog niet uitgedroogd door de zon. Anders is dat bij zaden; die oogst je juist als de plant zo droog mogelijk is. Dus in de late namiddag of vroege avond.
Kortom: zelf kruiden kweken zorgt ervoor dat je altijd kunt genieten van verschillende verse kruiden.
In het begin gaat het misschien nog af en toe mis, maar na wat oefenen, heb jij precies die kruiden die je wilt binnen handbereik!
Recept met verse kruiden: champignons met peterselie
Extra tip: lees De Proeverij uit oktober 2016 nog eens. Daarin staat hoe je kruiden goed kunt bewaren, als je toch een keer teveel van je plant hebt afgeknipt. Weggooien is zonde!
